Zrównoważony rozwój

W codziennej działalności dbamy, aby dynamika zmian, jakie towarzyszą naszemu rozwojowi rynkowemu, nie zaburzyła dbałości o kluczowe aspekty zrównoważonego rozwoju, za jakie uważamy: dbałość o środowisko naturalne oraz bezpośredni i pośredni wpływ naszej działalności na jednostki i lokalne społeczności, w których prowadzimy operacje biznesowe.

W niniejszym rozdziale zostały przedstawione istotne czynniki ryzyka i zagrożenia dla działalności Grupy Kapitałowej Śnieżka.

W związku z trwającą pandemią choroby COVID-19 i wobec braku dostępnych rzetelnych i kompletnych informacji i danych o jej długoterminowych skutkach, w tym w obszarze ewentualnych trwałych zmian zachowań konsumenckich oraz sytuacji finansowej kooperantów Grupy (dostawców i odbiorców), na dzień sporządzenie raportu rocznego Grupy za 2020 rok – podobnie jak w przypadku wszystkich podmiotów prowadzących działalność w Polsce i na świecie – w opinii Zarządu Spółki nie ma możliwości przedstawiania wszelkich możliwych istotnych czynników ryzyka i zagrożeń dla działalności Grupy przez nie wywołanych. Zarząd Spółki monitoruje potencjalny wpływ walki z pandemią i podejmuje działania, aby złagodzić ewentualne negatywne skutki dla Grupy – o ile występują. Jednak wobec braku możliwości pozyskania wiarygodnych założeń, obecnie wszelkie przewidywania dotyczące przyszłości – a zwłaszcza oszacowania ryzyk związanych z działalnością Grupy – muszą być, w opinii Zarządu, nadal analizowane z uwzględnieniem ww. informacji.

Ponadto Grupa zidentyfikowała czynniki ryzyka mające wpływ na zagadnienia niefinansowe. Zostały one opisane w punkcie 3.4.1 Sprawozdania zatytułowanym: „Zarządzanie ryzykami związanymi z działalnością Grupy, mającymi wpływ na zagadnienia niefinansowe”.

Dla Grupy Kapitałowej Śnieżka ważną rolę odgrywają warunki makroekonomiczne. Zmiany w otoczeniu ekonomicznym, społecznym i politycznym – w Polsce oraz na pozostałych rynkach zagranicznych, na których operują poszczególne spółki należące do Grupy (przede wszystkim Węgry, Ukraina i Białoruś) – mogą niekorzystnie wpływać na działalność Grupy oraz na jej wyniki finansowe.

Ryzyko związane z sytuacją makroekonomiczną w przypadku Grupy Kapitałowej Śnieżka może dotyczyć przede wszystkim:

  • Skutków walki z pandemią COVID-19

Pandemia COVID-19 i obawy z nią związane w połączeniu z ograniczeniami wprowadzanymi przez rządy mogą wpłynąć na nastroje konsumenckie. Według danych GfK Barometr Nastrojów Konsumentów w Polsce – którego zakres dotyczy ostatnich 12 miesięcy – w styczniu 2021 roku kształtował się na poziomie -15,1. W ocenach bieżącej sytuacji finansowej gospodarstw domowych nadal zauważalne jest – choć lekko się poprawia – nastawienie pesymistyczne (-11,9). Również negatywnie oceniono przyszłą sytuację finansową gospodarstwa domowego (-7,7), przyszłą sytuację gospodarczą kraju (-38,7) oraz skłonność do zakupów (-2,4)1.

Zarząd Śnieżki monitoruje sytuację związaną z pandemią COVID-19 i podejmuje działania koncentrujące się na zapewnieniu: bezpieczeństwa pracownikom, bezpiecznego poziomu płynności finansowej, ciągłości produkcji, bezpieczeństwa partnerów biznesowych Grupy, a także na zachowaniu ciągłości dostaw produktów.

  • Zmiejszenie siły nabywczej społeczeństwa na skutek spowolnienia bądź recesji gospodarczej

Siła nabywcza Polaków ma ogromny wpływ na decyzje o zakupie farb oraz produktów do dekoracji i ochrony drewna. Według Polskiego Funduszu Rozwoju to konsumpcja wewnętrzna będzie główną siłą napędową polskiej gospodarki w 2021 roku.

Na siłę nabywczą społeczeństwa w 2021 roku mogą wpłynąć: rosnąca inflacja, nowe opłaty i podatki (np. podatek cukrowy czy podatek handlowy) oraz oczekiwany wzrost części opłat (np. opłata mocowa, która spowoduje wzrost cen energii elektrycznej, czy wzrost opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi).

Ryzyko obniżenia siły nabywczej społeczeństwa może nastąpić na Białorusi. Może ono wynikać z braku skutecznych reform społeczno-ekonomicznych, trudnej sytuacji społecznej i braku wsparcia ze strony międzynarodowych instytucji czy ze strony Rosji.

  • Pogorszenia kondycji branży budowlanej

Według danych GUS za 2020 rok w budownictwie nastąpił spadek wykorzystania mocy produkcyjnych do poziomu 77%2, czyli obniżenie o 6 p.p. w ujęciu rok do roku. W styczniu 2021 roku ogólny klimat koniunktury w budownictwie wynosił -18,7. Główne obawy przedsiębiorców odnoszą się do portfela zamówień i produkcji budowlano-montażowej na rynku krajowym czy sytuacji finansowej przedsiębiorstw. Według danych GUS przedsiębiorcy nadal planują redukować zatrudnienie oraz spodziewają się wzrostu cen swoich prac. Główne bariery działalności, jakie widzą, to niepewność ogólnej sytuacji gospodarczej, koszty zatrudnienia oraz wysokie obciążenia budżetowe. W całym 2020 roku względem ub.r. o 2,8% wzrosła liczba pozwoleń na budowę mieszkań lub dokonanych zgłoszeń z projektem budowlanym. Analiza wskaźnika rozpoczętych budów wskazuje na spadek o 5,7% w stosunku do roku 20193.

Ewentualny spadek konsumpcji, pogorszenie się nastrojów w społeczeństwie i rosnące ceny lokali mieszkaniowych mogą doprowadzić do zmniejszonego zapotrzebowania na mieszkania – zarówno na rynku pierwotnym, jak i wtórnym. Może to skutkować także zmniejszeniem wydatków na remonty i modernizację mieszkań, które w głównej mierze decydują o popycie na farby dekoracyjne. Wydaje się jednak, że w najbliższym roku nie należy spodziewać się pogorszenia koniunktury w budownictwie.

  • Kondycji i polityki kredytowej banków

W 2020 roku wskutek przedłużającej się pandemii COVID-19 banki zaostrzyły politykę kredytową w obszarze udzielania zarówno kredytów mieszkaniowych, jak i kredytów konsumpcyjnych.

Niepewność co do koniunktury gospodarczej i obserwowany od kilku lat spadek rentowności sektora bankowego może przełożyć się na wzrost marż kredytów bankowych, co z kolei może negatywnie wpłynąć na popyt na mieszkania oraz na skalę ich remontów.

1 Źródło: GfK, Nastroje konsumenckie Polaków 01/2021.
2 Źródło: GUS, Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju w 2020 r.
3 Źródło: GUS, Biuletyn statystyczny nr 12/2020.

Ryzyko strategiczne jest związane z możliwością wystąpienia negatywnych konsekwencji biznesowych i finansowych w związku z podjęciem błędnych decyzji przez Grupę na podstawie niewłaściwej oceny strategicznych kierunków rozwoju organizacji, a w szczególności:

  • niewłaściwej oceny przyszłej dynamiki rynku farb i lakierów – szybsze niż zakładane przez Grupę tempo rozwoju rynku może spowodować, że Grupa nie dostosuje swojego potencjału produkcyjnego do zwiększonego popytu i utraci swoją dotychczasową pozycję rynkową;

  • nietrafnych przewidywań preferencji klientów – zarówno w zakresie wielkości zapotrzebowania na produkty, jak i cech produktów (np. kolorów farb preferowanych przez klientów);

  • niewłaściwej oceny przyszłych zjawisk konkurencyjnych (procesów konsolidacyjnych lub wejścia na rynek nowych firm), które mogą doprowadzić do utracenia przez Grupę pozycji lidera na poszczególnych rynkach.

W grudniu 2020 roku ogłoszona została decyzja o porozumieniu w sprawie przejęcia przez PPG Industries, Inc. w drodze oferty publicznej pakietu akcji Tikkurila Oyj, ponownie potwierdzona na początku lutego 2021 roku. Informacje na ten temat zawarte są w pkt 4.4 poniżej.

Nie można wykluczyć, że kolejne etapy walki z pandemią COVID-19 mogą w przyszłości spowodować szereg niekorzystnych skutków w obszarze działalności operacyjnej Grupy – w tym, na przykład, kolejne zakłócenia i przerwy w funkcjonowaniu zakładów produkcyjnych, ograniczoną dostępność surowców do produkcji i opakowań oraz wzrost ich cen lub problemy z zaopatrzeniem czy dystrybucją produktów. Na dzień sporządzenia raportu rocznego Grupy za 2020 rok oszacowanie prawdopodobieństwa materializacji takich scenariuszy oraz skali ww. ewentualnych skutków w obszarze działalności operacyjnej spółek wchodzących w skład Grupy jest niemożliwe.

Prowadząc działalność, Grupa Kapitałowa Śnieżka jest narażona na wiele rodzajów ryzyka operacyjnego, takich jak:

  • Zakłócenia i przerwy w funkcjonowaniu zakładów produkcyjnych na skutek awarii i klęsk żywiołowych

W celu ograniczenia tego rodzaju ryzyka Spółka prowadzi ciągłą politykę prewencyjną utrzymania ruchu, polegającą na planowaniu i realizowaniu różnego rodzaju działań mających nie doprowadzić do wystąpienia awarii i niepożądanych przestojów.

Działaniami tymi są:

  • okresowe przeglądy środków trwałych i wyposażenia,

  • konserwacje i remonty,

  • regularne i planowe wymiany części,

  • badania, diagnozy i analizy,

  • sprawne usuwanie pojawiających się uszkodzeń i awarii,

  • zabezpieczenie ciągłości dostaw energii elektrycznej w przypadku awarii energetyki zawodowej (poprzez podłączone do wewnętrznej sieci elektroenergetycznej odpowiedniej wielkości źródła własne).

W celu wspomagania planowania i realizacji czynności zapobiegających występowaniu przestojów Spółka stosuje system klasy CMMS (Computerised Maitenance Management Systems). Jest to specjalistyczne oprogramowanie dedykowane zakładom produkcyjnym, w których funkcjonują wydzielone jednostki organizacyjne odpowiedzialne za utrzymanie stanu technicznego zakładu na określonym poziomie.

Spółki Grupy posiadają także odpowiednią umowę ubezpieczenia mienia z szeregiem klauzul dodatkowych, w tym ubezpieczenie od skutków klęsk żywiołowych.

Działania podejmowane przez Spółkę w poszczególnych zakładach produkcyjnych:

Brzeźnica

Wszystkie budynki zostały wyposażone w możliwość zasilania rezerwowego z agregatów prądotwórczych, z wyjątkiem Wydziału Farb Rozpuszczalnikowych (na tym wydziale sumaryczna moc zainstalowanych urządzeń jest bardzo wysoka i w związku z tym wielkość agregatu i koszty jego utrzymania byłyby niewspółmierne do niskiego ryzyka długotrwałej, np. ponad ośmiogodzinnej, przerwy w dostawach prądu. Tak długa niespodziewana przerwa nie zdarzyła się od 25 lat).

Dla zapewnienia ich sprawności wszystkie agregaty prądotwórcze, oprócz bieżącej obsługi i kontroli stanu technicznego, raz w roku są poddawane konserwacji i przeglądowi wykonywanemu przez wyspecjalizowany serwis zewnętrzny.

Lubzina

Na wypadek braku zasilania podstawowego Wydział został wyposażony w agregat prądotwórczy oraz bezobsługowy układ Samoczynnego Załączania Rezerwy, który po bardzo krótkim czasie (tj. do 5 min) jest w stanie zapewnić ciągłość produkcji do poziomu ok. 60% mocy wszystkich urządzeń.

Pustków

Wydział ten jest wyposażony w agregaty prądotwórcze na wypadek braku zasilania podstawowego. Moc generowana z agregatów nie jest w stanie całkowicie zastąpić dostaw energii elektrycznej dla produkcji, lecz może zapewnić ciągłość procesowi rozlewu i konfekcji farb.

Planowane jest wprowadzenie zabezpieczenia w postaci dodatkowego agregatu, by zapewnić ciągłość produkcji na poziomie ok. 40% w przypadku wystąpienia awarii, których długość może przekroczyć 14 h.

Zabezpieczenie bezprzerwowego zasilania elektrycznego infrastruktury IT

Zabezpieczenie to jest realizowane poprzez zastosowanie zasilaczy awaryjnych UPS. Jednostki UPS są na bieżąco nadzorowane przez Building Management System (BMS). Raz w roku wyspecjalizowany zewnętrzny serwis techniczny dokonuje ich przeglądu i konserwacji.

Zabezpieczenie infrastruktury na wypadek braku dostawy gazu ziemnego do celów grzewczych

Budynki biurowe posiadają system klimatyzacji z możliwością przełączenia w tryb grzania. Hale produkcyjne nie są zaś narażone na gwałtowne wychłodzenie w krótkim okresie w związku z dużą akumulacją ciepła w budynku.

Dane historyczne wskazują, że długa przerwa w dostawach gazu nie miała miejsca od 25 lat, a ryzyko jej wystąpienia jest niewielkie. Gdyby jednak taka awaria wystąpiła, Spółka ma możliwość utrzymania poziomu ciepła przy pomocy nagrzewnic elektrycznych.

W celu zabezpieczenia sprawności systemu grzewczego oraz kotłów centralnego ogrzewania, minimum raz w roku serwis zewnętrzny dokonuje przeglądu technicznego tych urządzeń. W 2021 roku planowane jest dodatkowo objęcie urządzeń grzewczych monitorowaniem zdalnym przy pomocy systemu BMS.

  • Ryzyko związane z dostępnością surowców do produkcji i opakowań, oraz wzrostem ich cen

W zakresie kluczowych surowców istnieje ciągłe ryzyko związane z dużą wrażliwością zmian cen, która wynika z globalnej relacji popyt/podaż oraz dostępności surowców. Pod koniec 2020 roku i w I kwartale 2021 roku ryzyko to – wskutek trwającej pandemii COVID-19, ale także innych zdarzeń (np. klęski żywiołowej w USA) – częściowo się zmaterializowało. Na dzień publikacji Sprawozdania Grupa nie odczuwa istotnych, negatywnych skutków związanych z dostępnością i cenami surowców do produkcji. Jednocześnie niemożliwe jest określenie, jak długo utrzyma się ograniczenie dostępu do niektórych surowców, a także oszacowanie przyszłego poziomu cen głównych surowców.

Grupa jest również narażona na ryzyko w zakresie dostępności podstawowych surowców związanych z produkcją dyspersji styrenowo-akrylowych i akrylowych czy też bieli tytanowej. Wynika to z faktu, iż cały rynek surowców stosowanych do produkcji farb wykazuje tendencję do dalszej konsolidacji, dlatego ewentualne awarie i przestoje w zakładach je produkujących mogą spowodować trudności z zaopatrzeniem i doprowadzić do wzrostu cen.

Grupa jest ponadto narażona na ryzyko wzrostu cen innych surowców – takich jak np. polipropylen stosowany w produkcji opakowań plastikowych – jak również na ryzyko związane z dostępnością i cenami blachy stosowanej do produkcji opakowań metalowych. Oprócz ww. grup surowcowych występuje również ryzyko zmian cen rozpuszczalników i żywic, które są skorelowane z notowaniami cen ropy naftowej.

Grupa Kapitałowa Śnieżka stale monitoruje i regularnie analizuje wszelkie sygnały rynkowe oraz strategiczne posunięcia dostawców, w celu odpowiedniego dostosowania operacji biznesowych do oczekiwań w zakresie podaży i popytu na surowce. Grupa podejmuje działania służące zwiększaniu wydajności łańcucha dostaw oraz zrównoważonej dywersyfikacji źródeł surowców.

  • Ryzyko związane z zaopatrzeniem

Podstawowe ryzyko dla Grupy Kapitałowej Śnieżka w dziedzinie zaopatrzenia związane jest w głównej mierze ze wzrostem cen surowców zależnym od notowań cen ropy naftowej, wzrostem kosztów transportu, chwilowym lub długotrwałym ograniczeniem dostępu do surowców oraz zmianami kursów walut.

Również wyzwanie w postaci konsolidacji (zarówno poziomej jak i pionowej) dostawców, klientów oraz podmiotów konkurencyjnych może prowadzić do osłabienia pozycji negocjacyjnej Grupy. Aby minimalizować te ryzyka, Grupa m.in. regularnie analizuje informacje o strategicznych posunięciach ww. interesariuszy, w tym pod kątem dostosowania prognoz zakupowych do bieżącej i przewidywanej sytuacji cenowej. Utrzymywany jest stały kontakt z dostawcami, w tym wymiana informacji w zakresie bieżących potrzeb oraz płynnego dostosowywania popytu ze strony Grupy oraz podaży ze strony dostawców. W opinii Grupy aktualnie istniejące relacje i kooperacja z dostawcami oparte są na obustronnym szacunku i nie powodują uzależnienia od żadnego z dostawców w sposób, który negatywnie mógłby wpłynąć na działalność całej Grupy.

  • Ryzyko związane z dystrybucją produktów

W ocenie Grupy występuje ryzyko związane ze zmniejszeniem się dostępności produktów Grupy, będące następstwem strategii wdrażanych przez partnerów biznesowych (sieci DIY) oraz bezpośrednich konkurentów. W celu zminimalizowania tego ryzyka Grupa rozwija strategię sprzedaży wielokanałowej, kontynuuje rozwój dystrybucji numerycznej oraz budowę własnych, silnych marek.

  • Ryzyko związane z nadmiernymi zapasami

Poziom zapasów i jego optymalizacja stanowi dla Grupy istotny element zarządzania kapitałem obrotowym. Dlatego też Grupa stale monitoruje stan zapasów oraz ich rotację, będące wypadkową zapotrzebowania rynku na poszczególne grupy asortymentowe oferowane w ramach portfela produktowego.

Grupa elastycznie dostosowuje do potrzeb rynku poziom zapasów i utrzymuje pod stałą kontrolą zmiany zachodzące w ofercie produktowej oraz w zakresie jej segmentacji (np. produkty premium, value for money itd.).

  • Ryzyko związane z ograniczeniami infrastrukturalnymi

Brak wystarczającej liczby miejsc paletowych do składowania wyrobu gotowego oraz rozproszenie magazynów w trzech lokalizacjach (Brzeźnica, Lubzina i Pustków) powoduje ograniczenie mocy logistycznych Spółki i w efekcie – efektywności realizacji celów biznesowych. Aby temu zapobiec, na pierwszy kwartał 2022 roku planowane jest uruchomienie nowego Centrum Logistyczne w Zawadzie. Z tego scentralizowanego magazynu będą realizowane wszystkie dostawy produktów i towarów handlowych.

Na wszystkich rynkach, na których operują poszczególne spółki Grupy, istnieje silna konkurencja zarówno ze strony podmiotów międzynarodowych, jak i lokalnych, obecnych na tych rynkach od dłuższego czasu. Stosunkowo wysokie bariery wejścia na rynek farbiarski powodują, że rozpoczęcie działalności przez nowych producentów w branży wymagałoby dużych nakładów finansowych. Ewentualne pojawienie się nowych konkurentów mogłoby wynikać z akwizycji.

Stałym elementem działalności Grupy jest monitoring działań innych podmiotów na wszystkich kluczowych rynkach. Spółki należące do Grupy starają się ograniczać ryzyko związane z działaniami konkurencji poprzez odpowiednio zaplanowane inwestycje oraz działania marketingowo-sprzedażowe, mające wspierać sprzedaż produktów z oferty Grupy.

W grudniu 2020 roku ogłoszona została informacja o porozumieniu w sprawie przejęcia przez PPG Industries, Inc. w drodze oferty publicznej pakietu akcji Tikkurila Oyj, ponownie potwierdzona na początku lutego 2021 roku (po wycofaniu kontrofert). Wskazano, że finalizacja tego procesu ma nastąpić najpóźniej w drugim kwartale 2021 roku. W takim przypadku nie można wykluczyć, że transakcja ta będzie miała wpływ na otoczenie konkurencyjne Grupy. Na dzień sporządzenia niniejszego Sprawozdania brak jest informacji o sfinalizowaniu transakcji. Nie podano do publicznej wiadomości warunków dla rynku polskiego i pozostałych kluczowych dla Grupy rynków. Według informacji posiadanych przez Grupę, z kluczowych dla niej rynków (polskiego, węgierskiego, ukraińskiego i białoruskiego) ewentualna koncentracja udziałów na rynku farb dekoracyjnych będzie dotyczyła przede wszystkim rynku polskiego. W ostatnich latach na polskim rynku, poza udziałem marek Grupy Kapitałowej Śnieżka, w najszybszym tempie rósł udział marek farb dekoracyjnych firmy Tikkurila.

Ze względu na to, że w swojej działalności Grupa Kapitałowa Śnieżka stosuje substancje i mieszaniny chemiczne, nie może wykluczyć ryzyka negatywnego oddziaływania na środowisko. Grupa minimalizuje to ryzyko, zwracając szczególną uwagę na regulacje prawne w zakresie ochrony środowiska oraz dostosowanie do nich swojej działalności. W związku z tym prowadzone są obowiązkowe przeglądy odpowiedzialności środowiskowej w celu przeglądu ryzyka, monitorowania działań na rzecz wywiązywania się ze zobowiązań w zakresie ochrony środowiska i oceny zmian w ekspozycji przedsiębiorstwa. Postawa Grupy wynika nie tylko z jej obowiązków, lecz także z poczucia istotności powyższej kwestii. Grupa dokłada wszelkich starań, żeby prowadzona działalność w jak najmniejszym stopniu negatywnie oddziaływała na środowisko. Rozwija również technologie i wprowadza innowacje, które pozwolą ograniczyć ślad środowiskowy wytwarzanych produktów.

Ryzyko związane z ochroną środowiska w Grupie Kapitałowej Śnieżka łączy się przede wszystkim z obciążeniem emisyjnym w wyniku ewentualnego przekroczenia norm wynikających z obowiązującego prawodawstwa oraz z warunków korzystania określonych w decyzjach środowiskowych. Przyczyną przekroczenia ww. norm może być nieprawidłowo prowadzona działalność magazynowo-produkcyjna. Jednakże stosując odpowiednie rozwiązania technologiczne, Grupa dba o nieprzekraczanie dopuszczalnych poziomów emisji (m.in. emisji lotnych związków organicznych do atmosfery). Ponadto FFiL Śnieżka SA dba o zapobieganie wpływowi ewentualnych awarii w swoich zakładach produkcyjnych na środowisko naturalne – w Spółce funkcjonuje Program Zapobiegania Awariom (PZA).

W odniesieniu do zarządzania ryzykiem związanym z ochroną środowiska bardzo istotną rolę odgrywa projektowanie nowych wyrobów Grupy. W tym procesie Grupa produkuje wyroby jak najlepszej jakości, a jednocześnie całkowicie bezpieczne dla na człowieka oraz o jak najmniejszym wpływie na środowisko naturalne. Dzięki temu ma możliwość bezpośredniego i pośredniego wpływu na ochronę środowiska.

Ryzyko środowiskowe jest traktowane przez Grupę wielowymiarowo. Dotkliwą miarą straty mogą być znacznie zwiększone opłaty za korzystanie ze środowiska, kary za nieprzestrzeganie przepisów (sięgające nawet do kilku milionów złotych), a nawet zawieszenie działalności produkcyjnej. Potencjalne nieprzestrzeganie przez Grupę norm środowiskowych może ponadto skutkować tzw. ucieczką użytkowników i konsumentów od tych produktów, które negatywnie oddziałują na środowisko naturalne.

Zabezpieczeniem przed materializacją ryzyka mogącego zaistnieć w zakresie ochrony środowiska są określona strategia ekologiczna oraz polityka środowiskowa Grupy Kapitałowej Śnieżka. Działania ekologiczne w FFiL Śnieżka SA realizowane są według obowiązujących wymagań prawnych.

FFiL Śnieżka SA we współpracy ze spółkami zależnymi będzie na bieżąco poddawać ocenie wszelkie rozbieżności pomiędzy postanowieniami swojej polityki środowiskowej a nowymi przepisami krajowymi oraz innymi wchodzącymi w życie normami.

Istnieje ryzyko istotnego wzrostu kosztów i w rezultacie spadku rentowności w wyniku przedłużającego się umocnienia walut obcych, a jednocześnie wystąpienia braku możliwości przeniesienia wynikającego z tego wzrostu kosztów na cenę produktów wytwarzanych przez Grupę (z uwagi na uwarunkowania rynkowe). Ryzyko umocnienia walut dotyczy szczególnie euro, za które jest nabywana istotna część surowców wykorzystywanych w Grupie do produkcji.

Na dzień sporządzenia raportu rocznego Grupy za 2020 rok niemożliwe jest oszacowanie prawdopodobieństwa realizacji takiego scenariusza oraz skali ww. ewentualnych skutków w obszarze finansów i płynności spółek wchodzących w skład Grupy.

Dodatkowo nie można wykluczyć, że pandemia COVID-19 w dłuższej perspektywie wywoła szereg niekorzystnych skutków w obszarze finansów Grupy – w tym na przykład niewywiązywanie się kontrahentów ze zobowiązań albo problemy z płynnością finansową. W 2020 roku czas pandemii wpłynął jednak pozytywnie nie tylko na wzrost sprzedaży, lecz także na dyscyplinę płatniczą kontrahentów oraz na obniżenie kosztów finansowania bieżącej działalności Grupy wskutek znacznego obniżenia stopy referencyjnej (WIBOR) dla waluty PLN.

Ryzyko walutowe

Grupa Kapitałowa Śnieżka w swojej działalności jest narażona na ryzyko zmiany kursów walut. Grupa importuje surowce używane do produkcji farb i lakierów, za które płaci przede wszystkim w euro i największe ryzyko walutowe dla Grupy wiąże się z umocnieniem kursu EUR do PLN.

Grupa eksportuje natomiast wyroby głównie do krajów Europy Środkowo-Wschodniej, w których rozliczenia prowadzone są w walutach najczęściej stosowanych w handlu międzynarodowym (USD, EUR), jak i również w walucie PLN.

Dodatkowo należy uwzględnić ryzyko walutowe wynikające z inwestycji kapitałowych Grupy w spółki zagraniczne. Najważniejsze ekspozycje z tego tytułu to inwestycje w spółki na Węgrzech i na Ukrainie. Ekspozycja walutowa w HUF z ww. tytułu jest większa niż z tytułu przepływów eksportowych. Ryzyko w inwestycji netto na Węgrzech jest zabezpieczone kredytem walutowym w HUF, zaciągniętym przez FFiL Śnieżka SA. Ryzyko walutowe z tytułu ekspozycji kredytowej w tej walucie ograniczane jest dzięki efektywnemu zarządzaniu nadwyżkami środków pieniężnych w ramach Grupy. Z kolei ryzyko walutowe w UAH z tytułu inwestycji na Ukrainie jest mitygowane poprzez systematyczne wypłacanie FFiL Śnieżka SA dywidendy przez spółkę Śnieżka-Ukraina.

Z punktu widzenia ekspozycji walutowej na dzień publikacji raportu okresowego za 2020 rok najważniejsza dla Grupy Kapitałowej Śnieżka jest para walutowa:

  • EUR/PLN: ekspozycja w wysokości około 55 mln EUR.

W celu zminimalizowania negatywnego wpływu kursów walut na generowane przychody i zyski, w Grupie na bieżąco jest prowadzona analiza ryzyka walutowego. Na dzień sporządzenia niniejszego Sprawozdania ryzyko to znacząco wzrosło. Wysoka zmienność na rynku walutowym spowodowana jest trwającą dyskusją na temat systemowego uregulowania kwestii kredytów hipotecznych w walutach obcych i wpływu tej regulacji na wartość PLN w relacji do innych walut. Ryzyko to winno być jednak w pewnym stopniu ograniczone przez działania Narodowego Banku Polskiego.

Informacje na temat ryzyka walutowego zawarte są również w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym, w notach nr 38.2 i 39.3.2.

Ryzyko stopy procentowej

Grupa Kapitałowa Śnieżka posiada zobowiązania kredytowe, faktoringowe i z tytułu leasingu o zmiennej stopie procentowej. W związku z tym jest narażona na ryzyko związane ze wzrostem stóp procentowych.

Na 31 grudnia 2020 roku całkowite zobowiązania Grupy z tytułu otrzymanych kredytów i pożyczek oraz z tytułu leasingu wynosiły 248 882 tys. PLN. Wzrost oficjalnych stawek referencyjnych (WIBOR, EURIBOR, LIBOR, BUBOR) a w szczególności tych, w których Grupa posiada zaangażowanie kredytowe (WIBOR, BUBOR), może stwarzać ryzyko wzrostu kosztów finansowania zobowiązań.

Na koniec 2020 roku stopa referencyjna dla waluty węgierskiej HUF wzrosła do poziomu 0,75% (1M BUBOR), natomiast w tym samym czasie (na dzień 31 grudnia) analogiczna stawka dla waluty PLN uległa obniżeniu do historycznie najniższych poziomów, tj. do poziomu 0,2% (1M WIBOR).

W 2020 roku Grupa nie stosowała instrumentów zabezpieczających ryzyko stopy procentowej.

Ryzyko związane z kontrolą należności

Grupa Kapitałowa Śnieżka kontynuuje i rozwija dotychczas przyjętą politykę zarządzania należnościami w oparciu o współpracę ze sprawdzonymi i długoletnimi partnerami. Grupa aktywnie zarządza ryzykiem kredytowym kontrahentów, rozumianym jako jego możliwość niewywiązania się z zobowiązań. Realizowane jest to poprzez limitowanie oraz monitorowanie kredytu kupieckiego, w zależności od ich kondycji finansowej i dynamiki rozwoju. W procesie tym Spółka współpracuje z wywiadowniami gospodarczymi i firmami ubezpieczeniowymi. Polityka regulowania limitów kredytu kupieckiego oraz terminów płatności powiązana jest ściśle z przyznawanymi klientom bonusami za terminowe płatności, co dodatkowo zabezpiecza interesy Grupy. Zabezpieczeniem transakcji sprzedażowych realizowanych przez Grupę są: hipoteki na nieruchomościach, poręczenia, oświadczenia o poddaniu się egzekucji, weksle stosowane adekwatnie do skali udzielonych limitów kredytu kupieckiego poszczególnym klientom.

Ekspansja na nowe rynki, a w szczególności na rynki eksportowe, wiąże się z brakiem pewności w zakresie uzyskania należności. Wychodząc naprzeciw temu wyzwaniu Grupa ogranicza ryzyko, ubezpieczając należności od nowo pozyskanych klientów bądź korzystając z narzędzi zabezpieczających sprzedaż eksportową. Ubezpieczenie gwarantuje spływ należności, przez co niweluje negatywny wpływ nieskutecznych transakcji na zachowanie płynności finansowej Grupy przy jednoczesnym zachowaniu zyskowności sprzedaży. Polityka kontroli należności stosowana jest również między spółkami powiązanymi w ramach Grupy Kapitałowej Śnieżka. Stały monitoring zapewnia możliwość racjonalnego gospodarowania należnościami, co korzystnie wpływa na skuteczność podejmowanych decyzji.

Grupa Kapitałowa Śnieżka planuje kolejne działania zmierzające do dalszego usprawnienia procesu zarządzania ryzykiem związanym z należnościami i przewiduje wdrożenie nowych rozwiązań poprawiających wyniki osiągane w tym obszarze.

Ryzyko utraty płynności

Ryzyko utraty płynności wiąże się ze zdolnością firmy do spłacania bieżących zobowiązań oraz pozyskiwania środków na finansowanie działalności.

Grupa Kapitałowa Śnieżka stale monitoruje terminy wymagalności należności i zobowiązań, dążąc do utrzymania równowagi finansowej także poprzez korzystanie z różnych źródeł finansowania (kredyt bankowy, faktoring, kredyty kupieckie). Zagrożeniem dla Grupy może być zaostrzenie polityki kredytowej przez banki, ograniczające możliwości uzyskania finansowania zewnętrznego.

Na 31 grudnia 2020 roku Grupa nie miała problemów z terminowym regulowaniem swoich zobowiązań.

Informacje o zaciągniętych i wypowiedzianych kredytach

W 2020 roku FFiL Śnieżka SA podpisała z bankiem PKO BP umowę kredytu obrotowego odnawialnego oraz kredytu wielocelowego w celu finansowania bieżącej działalności Spółki. Nie wypowiedziała w tym roku żadnych dotychczasowych umów kredytowych z bankami.

13 maja 2020 roku FFiL Śnieżka SA podpisała z ING Commercial Finance umowę faktoringu.

31 lipca 2020 roku Spółka zawarła umowę pożyczki w walucie węgierskiej (HUF) celem efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi w ramach Grupy Kapitałowej Śnieżka.

Powyższe umowy i aneksy do tych umów zawarte w 2020 roku zostały opisane w punkcie 1.7.2 Sprawozdania. Pozostałe umowy kredytowe zawarte z bankami zostały przedstawione w punkcie 1.7.3 Sprawozdania w sekcji „Kredyty i pożyczki”.

Awarie kluczowych systemów informatycznych albo nieautoryzowany dostęp za pośrednictwem cyberprzestępczości lub innych zdarzeń mogą mieć bezpośredni wpływ na procesy produkcyjne, pozycję konkurencyjną i reputację Grupy Kapitałowej Śnieżka.

W celu minimalizacji tego ryzyka Grupa rozwija i aktualizuje systemy wykorzystywane do zapewniania bezpieczeństwa informacji, podlega ciągłemu monitoringowi przez centrum operacyjne bezpieczeństwa IT (SOC ang. Security Operation Center, Centrum Operacji Bezpieczeństwa), regularnie tworzy kopie zapasowe kluczowych danych, a także posiada rozbudowaną ochronę antywirusową i przeciwko mailom mającym na celu wyłudzenie danych.

W styczniu 2020 roku w Spółce uruchomiono produkcyjnie nowoczesny, zintegrowany system ERP SAP S/4HANA, który ma na celu usprawnienie działalności operacyjnej i zwiększenie bezpieczeństwa operacji IT. W ramach pakietu zintegrowanego SAP jeszcze w 2019 roku uruchomiono narzędzia wspomagające sprzedaż oraz zarządzanie relacjami z klientami (w ramach platformy SAP C/4HANA). Pakiet składa się z nowoczesnych portali sprzedażowych SAP E-Commerce B2B oraz B2C, chmurowych narzędzi do zarządzania relacjami z klientami i wspierania działalności przedstawicieli handlowych, a także z chmurowych narzędzi wspierających marketing elektroniczny SAP Marketing Cloud.

W 2020 roku, w ramach kontynuacji programu transformacji w obszarze IT, została podjęta decyzja o wdrożeniu systemu SAP HCM (systemu kadrowo-płacowego), wchodzącego w skład zintegrowanego systemu informatycznego SAP.

W ramach wewnętrznego programu pod nazwą Cybersecurity prowadzone są prace mające na celu budowanie świadomości pracowników w kontekście cyberbezpieczeństwa. Działania te są elementem długoterminowego planu kształtowania wiedzy pracowników, tworzenia środków prewencyjnych, wykrywania cyberzagrożeń i reagowania na nie.

W 2020 roku program budowania świadomości cyberbezpieczeństwa był kontynuowany. Nadal prowadzone są działania mające na celu kształtowanie wiedzy pracowników (szkolenia) o dostępie do danych, przetwarzaniu danych, zachowywaniu bezpieczeństwa w sieci internetowej, odpowiednim reagowaniu w przypadkach wykrycia incydentu. Trwają przygotowywania do startu analogicznej kampanii w spółkach wchodzących w skład Grupy.

W okresie objętym niniejszym Sprawozdaniem prowadzone były również testy mające na celu weryfikację poziomu bezpieczeństwa systemów i informacji.

W 2020 na podstawie ogłoszonego konkursu wybrany został nowy dostawca usług SOC do monitorowania bezpieczeństwa i reagowania na incydenty oraz dostawca usługi Lokalnego Oficera Bezpieczeństwa. Zakres usług SOC w porównaniu z usługami realizowanymi przez poprzedniego dostawcę został rozszerzony.

Jednym z najistotniejszych elementów, na których Grupa Kapitałowa Śnieżka opiera swój rozwój, jest posiadanie w organizacji pracowników o wysokich kwalifikacjach, kompetencjach i doświadczeniu. Kadra posiadająca odpowiednią, specjalistyczną lub praktyczną wiedzę w poszczególnych obszarach biznesowych jest kluczowa do budowania i utrzymania przewagi konkurencyjnej Grupy. Odejście wykwalifikowanych pracowników lub ich utrata w innych okolicznościach może spowodować spadek efektywności działań Grupy oraz tymczasowe problemy z realizacją założonych planów biznesowych. Zatrudnienie nowych pracowników w niektórych obszarach organizacji związane jest z czasochłonnym procesem rekrutacyjnym oraz stosunkowo długim procesem adaptacji i może wiązać się z ryzykiem czasowego obniżenia jakości pracy. Odejścia wykwalifikowanych pracowników dodatkowo utrudniają prowadzenie długofalowej polityki personalnej oraz mogą podnosić koszty pracy.

W celu zminimalizowania tego ryzyka spółki Grupy prowadzą taką politykę personalną, która ma za zadanie ograniczać zmiany kadrowe. Polityka Grupy kładzie nacisk m.in. na:

  • budowanie kultury szacunku i wysokiego zaangażowania;

  • budowanie i wzmacnianie poczucia przynależności oraz relacji pomiędzy pracownikami a organizacją, zespołami, przełożonymi;

  • rozwój postaw menedżerskich i stylów przywództwa u osób zarządzających pracownikami o wysokich kwalifikacjach;

  • kreowanie możliwości pionowego i poziomego rozwoju zawodowego, m.in. poprzez zmiany zakresów odpowiedzialności, udział w projektach, szkoleniach i innych formach podnoszenia swoich kwalifikacji i kompetencji;

  • odpowiednie konstruowanie polityki płacowej, w tym motywacyjnych systemów wynagrodzeń;

  • budowanie oferty benefitów odpowiadającej potrzebom pracowników.

W okresie pandemii istnieje także ryzyko utraty wykwalifikowanej kadry w następstwie zachorowań lub ze względu na konieczność izolacji. Może to mieć negatywny wpływ na utrzymanie ciągłości produkcji czy procesów biznesowych. Aby temu przeciwdziałać, spółki Grupy prowadzą działania komunikacyjne, mające na celu uświadamianie pracownikom wagi przestrzegania zasad bezpieczeństwa zarówno w pracy, jak i poza nią. Wprowadzają też wewnętrzne uregulowania dotyczące m.in. większej elastyczności w sposobie wykonywania pracy (np. praca zdalna, dodatkowe dni urlopu), definiują na nowo zasady wykonywania pracy w biurze, na halach produkcyjnych czy w magazynach oraz zasady ograniczania zbędnych kontaktów bezpośrednich.

Regulacje prawne Unii Europejskiej, które dotyczą branży farb i lakierów, są nieustannie zaostrzane i cechuje je coraz większa złożoność.

Aby zapobiegać temu ryzyku Grupa prowadzi ciągły monitoring zmian prawnych mogących mieć wpływ na produkcję oraz działania na rzecz dynamicznego dostosowywania do tych zmian procesu technologicznego.

Istnieje ponadto ryzyko związane z różnicami w interpretacji przepisów podatkowych. Pomimo stosowania się przez Grupę zarówno do krajowych, jak i unijnych regulacji prawnych w zakresie rachunkowości, informacje podatkowe ujęte w deklaracjach i zeznaniach podatkowych mogą zostać uznane przez polskie organy podatkowe za niezgodne z przepisami. W przypadku przyjęcia przez organy podatkowe odmiennej interpretacji przepisów podatkowych niż ta stosowana przez Grupę do wyliczenia zobowiązania podatkowego, sytuacja taka może mieć istotny wpływ na wyniki finansowe Grupy.

Węgry

Pandemia COVID-19 przerwała okres silnego wzrostu gospodarczego na Węgrzech, gdzie w ostatnich latach poziom wzrostu PKB oscylował blisko 5% przy ostrożnej polityce fiskalnej i spadającym zadłużeniu państwa. Węgierska gospodarka ucierpiała w dużej mierze ze względu na silne uzależnienie od takich branży jak sektor motoryzacyjny, transport oraz turystyka, która odpowiada za 10% PKB.

Druga fala pandemii doprowadziła do znacznego spadku konsumpcji. Pogarszająca się sytuacja na rynku pracy i ostrożne podejście gospodarstw domowych do wydatków również mocno obciążają sektor detaliczny, który w III kwartale 2020 roku radził sobie najgorzej.

Choć oczekuje się, że inwestycje wzrosną o 4% w 2021 roku, wiele firm odkłada w czasie zaplanowane wcześniej inwestycje ze względu na niepewność przyszłego popytu. Region Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Węgry, może skorzystać jednak na restrukturyzacji globalnych łańcuchów dostaw
w perspektywie średnioterminowej.

Szybkość odbudowy węgierskiej gospodarki zależy od zarządzania kryzysowego władz oraz sposobu redystrybucji środków z Funduszu Odbudowy Unii Europejskiej. Udział Węgier w tym funduszu wynosi prawie 8 mld euro w dotacjach i 10 mld euro w pożyczkach uprzywilejowanych.

Ukraina

W działalności spółki Śnieżka-Ukraina ważną rolę odgrywa ryzyko makroekonomiczne, związane z sytuacją ekonomiczną w Ukrainie. Tradycyjnym ryzykiem dla gospodarki Ukrainy jest brak sukcesów we współpracy z międzynarodowymi instytucjami finansowymi. Bez tej współpracy dostęp do zagranicznych kapitału i inwestycji zostanie ograniczony. Ciągle istotnym ograniczeniem dla rozwoju biznesu czy dla nowych inwestycji jest wysoki poziom korupcji oraz niepewność kursu ukraińskiej hrywny.

Nadal jednym z głównych czynników ryzyka pozostaje rozwój pandemii i brak planu przeprowadzenia ogólnonarodowych szczepień przeciw COVID-19. Moment odbicia gospodarczego zależy od sytuacji epidemiologicznej, która może wpłynąć negatywnie na nastroje społeczeństwa oraz biznesu.

W związku z pandemią w działalności gospodarczej Ukrainy nastąpiły znaczne zmiany. Wprowadzono działania zapobiegające rozprzestrzenianiu się choroby (pomiary temperatury, zakaz masowych zgromadzeń, w tym ograniczenia w sferze edukacji i kultury). Zakazano wjazdów osobom z zagranicy i wyjazdów do innych krajów, wzmocniono zakres działań zarządzania kryzysowego w nadzwyczajnych sytuacjach, wprowadzono możliwość pracy i nauki zdalnej.

Eksperci podkreślają, że mimo to obecnie w żadnym regionie kraju sytuacja epidemiczna nie jest pod kontrolą.

Śnieżka-Ukraina na bieżąco monitoruje rozwój pandemii choroby COVID-19 na terenie kraju i ewentualny jej wpływ zarówno na nastroje konsumenckie, jak i na zagrożenia dla działalności firmy. Spółka wprowadziła dodatkowe procedury bezpieczeństwa i środki ostrożności. Wykorzystano możliwość pracy zdalnej, zapewniono środki do dezynfekcji rąk oraz maski ochronne, realizowano także działania edukacyjne w zakresie zapobiegania zakażeniom. Działania spółki zmierzają do maksymalnej produktywności w warunkach kwarantanny i ograniczeń z nią związanych.

Białoruś

W działalności spółki Śnieżka-BelPol ważną rolę odgrywają ryzyka: makroekonomiczne oraz polityczne. Grupa Kapitałowa Śnieżka, operując na rynku białoruskim, musi liczyć się z możliwością wystąpienia sytuacji, które mogą niekorzystnie wpływać na jej wyniki. W 2020 i w 2021 roku na sytuację na Białorusi negatywnie oddziaływały wciąż się odbywające protesty po sierpniowych wyborach prezydenckich oraz wpływy Rosji na politykę państwa białoruskiego.

Wśród istotnych ryzyk należy wskazać także ryzyko związane ze słabą dynamiką rozwoju gospodarczego oraz ryzyko walutowe. To ostatnie wynika z centralnie sterowanego modelu kształtowania kursu waluty. Z tego względu większości rozliczeń spółka dokonuje w euro. W 2020 roku ryzyko walutowe objęło także wahania kursu PLN, którego wartość względem BYN w raportowanym okresie wrosła o 26%. Kurs rubla rosyjskiego pozostawał za to niemal niezmienny – według danych Narodowego Banku Białorusi różnica kursu RUB/BYN na przestrzeni roku wyniosła 3%.

Jeden z głównych czynników ryzyka stanowi obecnie pandemia COVID-19. Moment odbicia gospodarczego zależy od sytuacji epidemiologicznej, a jej dalszy rozwój pozostaje nieznany.

Na sytuację Grupy Kapitałowej Śnieżka wpływ mają też działania prowadzone przez rząd Białorusi na rzecz ochrony rodzimego rynku przed napływem towarów importowanych (cła, pozwolenia czy certyfikaty). Jednym z przejawów tej ochrony jest konieczność wprowadzania kosztownej certyfikacji towarów importowanych.

Dodatkowo do czynników ryzyka należy zaliczyć następstwa wynikające z członkostwa Białorusi w Euroazjatyckiej Unii Celnej (m.in. z Rosją), w tym ekspansja na białoruski rynek rosyjskich producentów materiałów budowlanych, np. Vetonit-Weber, Knauf, Bergauf i innych.